Hiện trạng ga Đà Nẵng nằm sâu trong nội đô. Ảnh: Phương Uyên

Ưu tiên di dời ga ra khỏi trung tâm

Theo Sở Xây dựng, phương án đầu tư dự án di dời ga đường sắt Đà Nẵng và hạ tầng liên quan ra khỏi trung tâm thành phố đã được báo cáo và xin ý kiến thống nhất của lãnh đạo thành phố.

Dự án được giao cho Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên chủ trì công tác chuẩn bị đầu tư.

Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, dự án được chia làm hai giai đoạn đầu tư; tổng kinh phí khoảng 9.045 tỷ đồng, được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước.

Được biết, hồ sơ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đã hoàn thành và phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật thành phố Đà Nẵng tổ chức phản biện lấy ý kiến.

Tuy nhiên, chủ trương của Bộ Chính trị, Chính phủ quyết định đẩy nhanh và hoàn thành Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam trước năm 2035.

Do đó, phương án đầu tư chuyển tiếp phần nhà ga hành khách (đường sắt quốc gia) về khu vực hồ Trung Nghĩa tại phường Hòa Minh cũ (nay là phường Hòa Khánh) không còn phù hợp.

Vì vậy, các ngành chức năng của thành phố đang phối hợp với Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên rà soát hồ sơ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án và chỉ đạo tư vấn hoàn chỉnh hồ sơ.

Theo đó, sẽ ưu tiên đề xuất phương án đầu tư di dời ga hàng hóa về khu vực ga Kim Liên để triển khai thực hiện trước.

Đối với phần ga hành khách sẽ thực hiện đồng bộ với đường sắt tốc độ cao về vị trí mới tại Hòa Sơn, phía bắc ngã tư đường Hoàng Văn Thái với đường tránh nam hầm Hải Vân.

Theo Sở Xây dựng, thời gian đến sở sẽ làm việc với các cơ quan của Bộ Xây dựng để có chủ trương ủng hộ phương án đầu tư và đề xuất bố trí hỗ trợ nguồn lực thực hiện đảm bảo hoàn thành dự án trước năm 2035; đồng bộ với tiến độ triển khai dự án tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư cuối năm 2024, dự kiến hoàn thành đầu tư trước năm 2035.

Bên cạnh đó sẽ hoàn thành phê duyệt báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án di dời ga đường sắt; trong đó ưu tiên đề xuất phương án đầu tư di dời ga hàng hóa về khu vực ga Kim Liên để triển khai thực hiện.

Một trong những lý do quan trọng khiến phương án di dời ga phải được tính toán lại là yêu cầu tối ưu hóa kết nối giữa đường sắt tốc độ cao với hệ thống giao thông khác, bao gồm đường sắt quốc gia, các tuyến đường cao tốc, cảng biển và hệ thống giao thông công cộng liên vùng.

Thực tế cho thấy, ga đường sắt Đà Nẵng hiện nay nằm sâu trong nội đô dễ gây ùn tắc giao thông, hạn chế không gian phát triển đô thị và không tạo được liên kết tốt với các tuyến giao thông trọng yếu như đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi hay trục hành lang kinh tế Đông - Tây.

Việc chuyển vị trí nhà ga ra ngoài khu trung tâm được kỳ vọng sẽ giải quyết những hạn chế này.

Tuy nhiên, với sự xuất hiện của quy hoạch đường sắt tốc độ cao, phương án cũ cần được cân nhắc lại nhằm đảm bảo ga mới có thể phục vụ cả tàu tốc độ cao trong tương lai.

Hành khách qua ga Đà Nẵng. Ảnh: Phương Uyên

Nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt đô thị

Vừa qua, lãnh đạo thành phố đã yêu cầu các đơn vị chức năng khẩn trương phối hợp hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt đô thị thành phố Đà Nẵng; lập kế hoạch triển khai, phân công trách nhiệm các cơ quan, đơn vị gắn với mốc thời gian hoàn thành để triển khai công việc đề ra.

Đồng thời phối hợp với bộ ngành Trung ương để báo cáo Quốc hội xin chủ trương về thí điểm các cơ chế chính sách đặc thù cho các dự án đường sắt đô thị trên địa bàn thành phố tương tự như Nghị quyết số 188/2025/QH15 ngày 19/2/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Hà Nội...

Theo báo cáo của UBND thành phố, Quy hoạch thành phố Đà Nẵng (cũ) thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch tỉnh Quảng Nam (cũ) thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, thành phố Đà Nẵng hiện quy hoạch có 3 tuyến MRT, 12 tuyến LRT và 3 tuyến LRT phục vụ du lịch, tổng chiều dài hệ thống đường sắt đô thị là 282,9km.

Các tuyến đường sắt đô thị kết nối khu vực phía nam thành phố gồm: Tuyến LRT 3 du lịch (Đà Nẵng - Hội An ven biển).

Các tuyến đường sắt đô thị ưu tiên nghiên cứu đầu tư gồm: Tuyến nối từ sân bay quốc tế Đà Nẵng - Hội An - Tam Kỳ - Chu Lai; tuyến nối từ nhà ga đường sắt tốc độ cao đến ga đường sắt đô thị trung tâm (tuyến LRT 10 theo quy hoạch).

Ông Lê Thành Hưng, Giám đốc Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên Đà Nẵng kiến nghị thành phố ưu tiên triển khai tuyến MRT Đà Nẵng - Hội An - Chu Lai, trong đó giai đoạn 1 tập trung vào đoạn Đà Nẵng - Hội An.

Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên được đề xuất tiếp tục đảm nhận việc lập quy hoạch tổng thể mạng lưới đường sắt đô thị và triển khai các thủ tục quản lý - điều hành dự án theo hình thức PPP.

Ở các giai đoạn sau, thành phố sẽ nghiên cứu khả năng thành lập một ban quản lý dự án chuyên ngành để thực hiện, nhưng vẫn theo hướng hạn chế phát sinh thêm đầu mối.

Được biết, dự án tuyến đường sắt đô thị thành phố thuộc danh mục các công trình động lực trọng điểm giai đoạn 2025 - 2030 theo Chương trình hành động số 09-CTr/TU ngày 14/10/2025 của Thành ủy về thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ I Đảng bộ thành phố nhiệm kỳ 2025 - 2030; được Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy đặc biệt quan tâm.

Việc xây dựng tuyến đường sắt đô thị trên địa bàn thành phố có ý nghĩa quan trọng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện hạ tầng giao thông, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Phương Uyên