Yên Bái: Khai thác thế mạnh các môn thể thao dân tộc
Là tỉnh miền núi với số đông đồng bào dân tộc sinh sống, Yên Bái có thế mạnh ở các môn thể thao dân tộc như bắn nỏ, đẩy gậy, đánh quay. Các trò chơi mang tính thể thao này vừa thể hiện nét đẹp văn hoá, vừa thể hiện được tinh thần thượng võ của đồng bào, thu hút nhiều tầng lớp, lứa tuổi, đối tượng cùng tham gia. Từ năm 2004, các môn thể thao dân tộc đã được đưa vào hệ thống thi đấu thành tích cao, ngang tầm với các môn thể thao hiện đại khác. Thể thao dân tộc biểu hiện hình thức cao của một số trò chơi dân gian mang tính rèn luyện thân thể.
Xác định rõ các trò chơi dân gian của đồng bào các dân tộc chỉ có thể nâng lên thành môn thể thao thì mới duy trì và bảo tồn, Sở Thể dục thể thao cũ (nay là Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch) từng có đề tài khoa học cấp tỉnh về “Nghiên cứu các môn thể thao truyền thống: đẩy gậy, kéo co, phóng lao trúng đích, đánh quay và bắn nỏ của dân tộc Thái và Mông ở tỉnh Yên Bái” đồng thời cho ra đời cuốn sách “Một số môn thể thao truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số Yên Bái” đã mở hướng đi rõ ràng trong việc khai thác, bảo tồn các môn thể thao dân tộc, là cơ sở định hình để ban hành các văn bản về luật và điều lệ trong thi đấu.
Liên tiếp từ năm 2005 trở lại đây, các môn thể thao dân tộc của tỉnh luôn giành thành tích cao trong các giải đấu khu vực và toàn quốc, có thể kể như: Giải vô địch bắn nỏ, đẩy gậy toàn quốc năm 2005 tại Điện Biên đạt 1 Huy chương (HC) vàng, 1HC bạc và 3 HC đồng; năm 2006, tại Đại hội TDTT toàn quốc lần thứ V đạt 1 HC vàng, 2 bạc, 1 đồng (môn đẩy gậy và bắn nỏ); Hội thi thể thao trong Ngày hội văn hoá thể thao các dân tộc Tây Bắc do Yên Bái đăng cai, đội chủ nhà đạt 3 HC vàng, 5 bạc, 9 đồng, xếp thứ 3/6 đoàn; Giải vô địch đẩy gậy toàn quốc tại Đắc Lắc đạt 1 HC vàng, 1 HC đồng, xếp thứ 5/13 tỉnh; năm 2008 tại Giải vô địch bắn nỏ, đẩy gậy toàn quốc tại Bình Định, Sóc Trăng đạt 5HC bạc, 8 HC đồng.
Đặc biệt, tháng 3 năm 2009, tham gia Ngày hội Văn hoá thể thao các dân tộc vùng Tây Bắc tại Lai Châu, đoàn Yên Bái đã đạt 11 HC (3 vàng, 3 bạc, 5 đồng). Từ năm 2005, Yên Bái đã tuyển chọn và đào tạo lực lượng VĐV trẻ cho 2 môn bắn nỏ và đẩy gậy tại Trường phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh với gần 30 học sinh tham gia, thành lập được Câu lạc bộ bắn nỏ xã Yên Thắng, huyện Lục Yên (đây là lực lượng VĐV bắn nỏ nòng cốt đã đóng góp rất nhiều vào thành tích chung của thể thao Yên Bái).
Ngoài ý nghĩa tôn vinh và phát huy các giá trị văn hoá bản sắc dân tộc, phát triển các môn thể thao dân tộc còn góp phần không nhỏ vào việc quảng bá tiềm năng du lịch của tỉnh. Yên Bái đã chủ động đưa ra chiến lược khai thác và bảo tồn các môn thể thao dân tộc, từng bước đưa vào nội dung hoạt động chính của các lễ hội truyền thống, các ngày hội văn hoá thể thao. Một trong những lễ hội tiêu biểu gắn kết các hoạt động văn hoá thể thao với việc tuyên truyền quảng bá tiềm năng du lịch chính là lễ hội “Khám phá Thác Bà” được tổ chức tháng 7 vừa qua.
Tại tuần lễ này, các môn thể thao dân tộc như bắn nỏ, đẩy gậy, ném còn, kéo co, đua thuyền được tổ chức thành công làm tăng thêm sự phong phú, đa dạng các sản phẩm du lịch góp phần hoàn thiện dần hình ảnh điểm đến quan trọng trong tuyến du lịch về cội nguồn của ba tỉnh Phú Thọ - Yên Bái - Lào Cai. Trước đó, các môn thể thao dân tộc cũng góp mặt trong Tuần Văn hoá - Thể thao - Du lịch Mường Lò được tổ chức tại thị xã Nghĩa Lộ và huyện Văn Chấn (năm 2008).
Tuần Văn hoá - Thể thao - Du lịch Di tích danh thắng Ruộng bậc thang Mù Cang Chải tổ chức vào trung tuần tháng 8 tới đây cũng sẽ có mặt nhiều môn thể thao dân tộc, đặc biệt có giải đua ngựa của đồng bào Mông. Và dấu ấn đậm nét nhất của các môn thể thao dân tộc phải kể đến Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số toàn quốc khu vực I - năm 2009 do Yên Bái đăng cai sẽ tổ chức vào tháng 10 tới. Phát huy thế mạnh các môn thể thao dân tộc, không phải ngẫu nhiên Yên Bái được chọn là nơi tổ chức Hội thi. Đây chính là cơ hội để thể thao dân tộc Yên Bái khẳng định vị trí của mình trong khu vực và toàn quốc.