Tỉnh Phú Thọ khai thác lợi thế mặt nước hồ Hòa Bình để phát triển du lịch xanh bền vững.

Từ những mô hình du lịch cộng đồng đậm đà bản sắc tại xã Đà Bắc đến “thiên đường nghỉ dưỡng” Đại Lải, Phú Thọ đang dần hình thành một hệ sinh thái du lịch hài hòa, nơi thiên nhiên, con người và lịch sử cùng cộng hưởng để tạo ra những giá trị kinh tế dài hạn và bền vững. Diện mạo mới của Phú Thọ sau sáp nhập sở hữu một hệ sinh thái tự nhiên phong phú bậc nhất khu vực, trải dài từ những vùng núi cao có khí hậu mát mẻ như Tam Đảo, Xuân Sơn, Mai Châu đến hệ thống rừng đặc dụng, khu bảo tồn thiên nhiên và các hồ nước lớn.

Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh định hướng xây dựng các sản phẩm du lịch đa dạng nhưng thống nhất về bản sắc, ưu tiên phát triển các loại hình gắn với sinh thái, văn hóa và cộng đồng, đảm bảo khai thác hợp lý và tiết kiệm tài nguyên.

Thực tế tại xã Đà Bắc cho thấy bước chuyển mình mạnh mẽ trong việc tận dụng lợi thế địa hình đồi núi, rừng tự nhiên và cảnh quan lòng hồ Hòa Bình để phát triển kinh tế xanh. Với diện tích sinh thái lên tới 13,6 nghìn ha cùng sự giao thoa văn hóa của các dân tộc Mường, Dao, Tày, Đà Bắc đã triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm phát huy tiềm năng bản địa. Người dân nơi đây không chỉ thuần túy làm nông nghiệp mà đã biết chuyển đổi sang các mô hình hữu cơ, nuôi thủy sản lồng bè kết hợp với du lịch trải nghiệm.

Xã có 47ha mặt nước nuôi thủy sản với hơn 280 lồng cá, tập trung tại các xóm Doi, Ké, Mơ, vừa tạo sinh kế ổn định, vừa góp phần bảo vệ môi trường sinh thái hồ sông Đà. Những mô hình như trồng rừng kết hợp nuôi ong hay trồng cây dược liệu dưới tán rừng đã mang lại thu nhập vững chắc cho hàng trăm hộ dân, minh chứng cho hướng đi đúng đắn của du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn thiên nhiên.

Trong khi đó, khu vực Đại Lải lại khẳng định ưu thế của một “thiên đường nghỉ dưỡng xanh” nhờ sự kết hợp giữa bàn tay kiến tạo của con người và phong cảnh non nước hữu tình. Cách Hà Nội chỉ khoảng 40km, hồ nước nhân tạo rộng hơn 525ha này được bao phủ bởi những cánh rừng xanh ngát và dãy Tam Đảo hùng vĩ che chắn, tạo nên một tiểu vùng khí hậu đặc trưng “mát về hè, ấm về đông”. Việc đầu tư bài bản vào hạ tầng, công viên cây xanh và các khu nghỉ dưỡng cao cấp đã biến Đại Lải thành điểm đến hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu nghỉ dưỡng của du khách trong nước và quốc tế.

Trải nghiệm thực tế tại hồ Hòa Bình, anh Nguyễn Minh Đức - một du khách đến từ Thủ đô Hà Nội chia sẻ: Tôi thực sự ấn tượng với không gian xanh mát và sự tĩnh lặng của lòng hồ. Cảm giác được ngồi trên thuyền gỗ, ngắm nhìn những lồng cá của bà con xóm Ké và thưởng thức ẩm thực bản địa giữa không gian văn hóa Mường đặc sắc. Đây không chỉ là một chuyến đi chơi, mà là một sự kết nối lại với thiên nhiên và văn hóa gốc rễ mà những người sống ở đô thị như chúng tôi luôn tìm kiếm.

Tỉnh chú trọng xây dựng các sản phẩm du lịch từ giữ gìn các giá trị di sản văn hoá gắn với bảo tồn thiên nhiên.

Những kết quả đạt được sau sáp nhập đã cho thấy sức sống của mô hình du lịch xanh tại Phú Thọ. Xác định du lịch là ngành kinh tế quan trọng, tỉnh ưu tiên phát triển các sản phẩm gắn với sinh thái - văn hóa - cộng đồng, khai thác hợp lý và tiết kiệm tài nguyên. Những điểm đến như hồ Hòa Bình, Vườn quốc gia Xuân Sơn, khu nghỉ dưỡng Tam Đảo, Đại Lải, đồi chè Long Cốc, suối khoáng nóng Thanh Thủy, Kim Bôi, cùng hệ thống làng nghề và di tích lịch sử được định hướng phát triển theo mô hình du lịch xanh, hài hòa giữa bảo tồn và khai thác, giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ “lá phổi xanh” của vùng.

Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh đầu tư hạ tầng tại các khu - điểm du lịch, phát huy hệ thống di tích, di sản văn hóa đặc trưng như Đền Hùng, Tây Thiên, đền Mẫu Âu Cơ, quần thể Chùa Tiên, đình Hùng Lô, miếu Lãi Lèn... Song song với đó, công tác bảo tồn môi trường và gìn giữ văn hóa truyền thống được chú trọng thông qua các mô hình du lịch cộng đồng, homestay tại Xuân Đài, Long Cốc, Thanh Thủy, Mai Châu, Vân Sơn, Đà Bắc...

Tỉnh đã hình thành được các nhóm sản phẩm chủ lực: Du lịch văn hóa - lịch sử (với Đền Hùng và hát Xoan làm trục chính); Du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe (phát huy thế mạnh Tam Đảo, Đại Lải, các suối khoáng nóng); Du lịch cộng đồng bền vững và các loại hình mới như du lịch mạo hiểm, thể thao. Các phong trào xây dựng “làng - xã sạch đẹp”, bảo vệ cảnh quan, giữ gìn bản sắc văn hóa được triển khai rộng khắp, góp phần nâng cao chất lượng điểm đến và sinh kế cho người dân địa phương.

Đồng chí Đặng Tuấn Hùng - Trưởng phòng Quản lý du lịch (Sở VHTTDL) cho biết: Việc phát triển du lịch xanh không chỉ là xu thế mà là yêu cầu tự thân để Phú Thọ phát triển bền vững sau khi mở rộng địa giới. Tỉnh đã thành công bước đầu trong việc kết nối các giá trị di sản Hùng Vương với không gian văn hóa đa dạng của các dân tộc miền núi và cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ của Hòa Bình, Vĩnh Phúc (cũ).

Thời gian tới, tỉnh xác định nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục huy động nguồn lực xã hội hóa để đầu tư hạ tầng giao thông và năng lượng tái tạo tại các khu du lịch trọng điểm. Tỉnh tập trung hoàn thiện các đề án phát triển du lịch văn hóa cộng đồng, khuyến khích thanh niên khởi nghiệp với các sản phẩm OCOP và dịch vụ nông nghiệp sạch. Mục tiêu là xây dựng Phú Thọ trở thành một hệ sinh thái du lịch bền vững, nơi tăng trưởng kinh tế luôn song hành với việc bảo vệ “lá phổi xanh” và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc cho thế hệ mai sau.

Với tầm nhìn chiến lược và sự đồng lòng của chính quyền cùng Nhân dân, du lịch xanh Phú Thọ đang đứng trước cơ hội bứt phá, không chỉ đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh mà còn khẳng định giá trị riêng biệt trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Hương Lan